این بنا در [استان آذربایجان شرقی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C) در ۱۷ کیلومتری غرب شهر [جلفا](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%84%D9%81%D8%A7_\(%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86\)) و در فاصله ۳ کیلومتری کرانه جنوبی رودخانه [ارس](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D8%B3) در محلی به نام «قزل وانک» (صومعه طلایی) واقع شده‌است. این کلیسا در [سده نهم میلادی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%AF%D9%87_%DB%B9_\(%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C\)) ساخته شده‌است ولی به علت [زلزله](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D9%84%D8%B2%D9%84%D9%87) دچار آسیب‌های جدی شده بود که در دوران [صفویه](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87) مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت. این اثر در تاریخ ۱۵ اسفند ۱۳۴۱ با شمارهٔ ثبت ۴۲۹ به‌عنوان یکی از [آثار ملی ایران](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D9%84%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86) به ثبت رسیده‌است. کلیه محوطه کلیسا در قلب کوه‌ها و در میان طبیعت سبز منطقه مرزی جلفا و [جمهوری آذربایجان](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86) قرار گرفته‌است. کلیسای استپانوس مقدس مورد احترام تمام [مسیحیان](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%AD%DB%8C) و کم و بیش تمامی ادیان است اما در واقع به [کلیسای حواری ارمنی](https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%A7%DB%8C_%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C) تعلق دارد. در یک روز از سال هزاران نفر از [ارمنیان](https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86) در این نقطه گردهم می‌آیند تا ضمن زیارت، مراسم و مناسک خاص خود را به‌جای آورند.